Zelf NLP leren – NLP DIY


In de jaren nadat NLP als zodanig ontstaan is als methode, en Richard Bandler en John Grinder de overstap maakten van het publiceren van wetenschappelijke artikelen naar het geven van workshops, is de vraag ontstaan wat NLP’ers zouden moeten kennen en kunnen. Als antwoord daarop is de NLP Practitioner lijn ontstaan, die een onderscheid maakt in niveau’s van NLP beheersing: de NLP Practitioner, de NLP Master Practitioner en de NLP Trainer.

Wil je nou zelf NLP gaan leren, dan is het goed om deze indeling als richtlijn te gebruiken, bij je zelfstudie, bij je keuze van een opleider, of bij het zelfstandig verbeteren van je vaardigheden.

De NLP Practitioner

Wanneer ben je een NLP Practitioner? Je bent NLP Practitioner wanneer je zelfstandig in staat bent om NLP technieken uit te voeren. Zo simpel is het. Daarvoor is het noodzakelijk dat je de NLP terminologie kent (zodat je de NLP techniek kan lezen en begrijpen), het is noodzakelijk dat je de basisvaardigheden beheerst (je kan de NLP techniek toepassen), en als derde kan jij handelen vanuit de zogenoemde NLP-staat.

De makkelijkste manier om dit te leren, is door eerst de NLP staat/stemming te oefenen (stap 1), en wanneer je die dan kan aanzetten (in de NLP stemming kan komen), vanuit die NLP staat gerichte eenvoudige oefeningen te doen met de basisvaardigheden (stap 2), om vervolgens een integratie te laten ontstaan door het simpelweg uitvoeren van verschillende NLP-technieken (stap 3). Doen dus. Eerst eenvoudig en enkelvoudig, vervolgens complexer en meerdere vaardigheden combineren, eerst bij jezelf, vervolgens ook bij anderen (stap 4). Oefenen. Je komt dan vanzelf met de terminologie in aanraking, op precies het niveau dat je nodig hebt. Je hoeft de terminologie dus niet te leren; je krijgt vanzelf voldoende kennis binnen.

De NLP staat

Handelen vanuit de NLP staat, of te wel de NLP stemming, betekent dat je handelt vanuit nieuwsgierigheid, flexibiliteit en constructiviteit. Nieuwsgierig om te leren, te onderzoeken, vragen te stellen. Hoe werkt het nu, hoe zou je het willen, onderzoekend los van je eigen oordelen en invullingen. Geen antwoorden hebben maar antwoorden zoeken. Jezelf verwonderen in plaats van iets er van vinden. Flexibel in je gedachten, in jezelf verplaatsen in de ander, er van uit gaan dat alles wat gezegd wordt waarheid is, in trial-and-error (wanneer je iets probeert en het werkt niet dan iets anders gaan proberen), in nieuwe dingen doen en proberen, op een andere manier, flexibel (vrij) om te doen wat je denkt dat nodig is. Constructief in de zin van doelgericht. Niet positief denkend, maar wel doelgericht. Waar wil ik naar toe? Wat draagt daaraan bij? Wees gericht op het effect dat je wilt bereiken, en wees effectief.

Naast deze (nieuwsgierigheid, flexibiliteit en constructiviteit) algemene houdingsaspecten, zijn er de basisveronderstellingen. Basisveronderstellingen die, wanneer je handelt alsof ze waarheid zijn, een bepaalde blik op de wereld geven, die helpt bij een constructieve houding.

Noot: de zogenoemde God-modus, de God-staat/stemming, die Richard Bandler tegenwoordig gebruikt en instrueert, heeft een ander effect. Deze staat laat minder ruimte voor nieuwsgierigheid en flexibiliteit, en is meer sturend. Wanneer je deze God-staat tegenkomt, probeer hem uit en bemerk wat deze doet met je interne proces. Mijn ervaring is dat deze stemming je in een expert-rol zet, die qua gevoel veel zekerheid geeft, maar de mogelijkheden (en dus de flexibiliteit) beperkt tot hetgeen wat jou bekend is, en de nieuwsgierigheid beperkt (want je bent expert, dus jij weet alles al). Met deze staat wordt je een adviseur/stuurman vanuit je ervaring, in plaats van een onderzoeker/ontdekker/begeleider naar de kern. Besef je dat geen van beiden goed of fout is, enkel is de ene stemming beter in de ene situatie, de andere stemming geschikter in de andere situatie. Wederom denkend vanuit flexibiliteit: wanneer je beide staten/stemmingen beheerst, dan heb je meer mogelijkheden door meer flexibel gedrag, flexibel gedrag dat je al naar gelang de situatie kan inzetten.

Basisvaardigheden

Basisvaardigheden zijn vaardigheden die in veel NLP technieken als bekend worden voorondersteld. Je wordt geacht, zonder verdere uitleg, deze vaardigheden in te kunnen zetten op al dan niet voorgeschreven momenten. Hele communicatieve processen kunnen worden samengevat in een enkele stap, zoals “elicitatie” staat voor het hele proces van probleemuitvraag, probleemdefinitie, doelstelling. Als leidraad voor de NLP basisvaardigheden kan je de volgende onderwerpen gebruiken om jezelf (verder) in te bekwamen: doelen stellen, waarnemen en kalibreren, rapport (maken en verbreken, pacing en leading), toepassen van break-states, ecologie controleren, NLP technieken toepassen, effect testen, future pace en visualisatie, modaliteiten en submodaliteiten, ankeren, doorvragen met het metamodel, suggereren met het Miltonmodel, het gebruiken van vooronderstellingen, strategieën, chunking, kaderen en herkaderen.

Ook voor het (verder) leren van deze vaardigheden is een NLP techniek (strategie), waarvan je hieronder de stappen vindt:
1) Ga actief op zoek naar informatie over het onderwerp, totdat je op iets nieuws stuit.
2) Lees de nieuwe informatie drie tot vijf keer, met de vraag in je achterhoofd “Hoe is dit anders?”.
3) Visualiseer hoe het zou zijn wanneer je dit op jezelf toepast.
4) Doe het drie tot vijf keer in de praktijk, ervaar het nieuwe voor jezelf.
5) Evalueer wat er anders is wanneer je het nieuwe doet ten opzichte van het oude.
6) Onderzoek en vindt de achterliggende ideeën en principes. Ga na wanneer je dit nieuwe zou kunnen gebruiken, en wanneer je het oude beter kan blijven gebruiken.
7) Pas het toe wanneer de situatie daar om vraagt.

Na deze stappen heb je het voor jezelf helder, je kan het bij jezelf toepassen. Een volgende stap zou zijn om het ook bij anderen toe te kunnen passen:
8) Analyseer hoe je dit bij anderen kan gebruiken, dan wel kan overdragen aan anderen.
9) Visualiseer hoe het zou zijn wanneer je dat bij een ander gebruikt, dan wel overdraagt.
10) Draag het drie tot vijf keer over, of gebruik het drie tot vijf keer bij een ander. Ervaar het effect.
11) Evalueer wat er anders is ten opzichte van het (al dan niet aanwezige) oude.
12) Onderzoek en vindt de achterliggende ideeën en principes. Ga na wanneer je dit nieuwe zou kunnen gebruiken, en wanneer je het oude beter kan blijven gebruiken.
13) Pas het toe wanneer de situatie daar om vraagt.

Nu kan je het bij jezelf toepassen, en ook bij een ander. Wellicht is de informatie nog geschikt om bij groepen toe te passen, of in andere situaties. Misschien kan je deze nieuwe informatie blenden met andere informatie, zodat je breder de voordelen (en nadelen) van het nieuwe ten opzichte van het oude ontdekt.
14) Blijf ontwikkelen en onderhouden!

De crux die je hieruit kan destilleren is dat NLP leren gaat over DOEN –> ERVAREN –> EVALUEREN –> SITUATIONEEL TOEPASSEN.

Wanneer ben je klaar met oefenen?

Even los van het feit dat vaardigheden altijd verder kunnen worden verbeterd, zijn er een aantal punten die je in de gaten zou kunnen houden om te zien of je op het niveau van een NLP Practitioner (zoals bedoeld) functioneert.

– Je merkt af en toe bewust op dat je focus ligt op het eindresultaat, en mogelijkheden naar het eindresultaat.
– Je merkt dat je vaker geïnteresseerd bent in HOE jij of een ander iets doet, dan dat je een mening hebt over WAT jij of een ander iets doet.
– Je merkt dat de basisveronderstellingen echt waar zijn.
– Wanneer je op internet een NLP techniek vindt, dan kan je die eenvoudig lezen, je snapt hoe je de techniek doet, je zou de techniek eenvoudig en snel (na lezen) kunnen uitvoeren.

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *