NLP artikelen zoeken

Woordbeeld

Laten we beginnen met een vraag: kan je de volgende alinea lezen?

“Als je sleplen leret, dan leer je nog neit leezn. Leezn is ites aernds dan sleplen. Als je een worod vaak geoneg hebt geizen, dan lees je neit ltteer voor lteter, maar wrdooen als geehel.”

Waarschijnlijk is het wel even lastig, maar toch kan je de woorden herkennen als de eerste en de laatste letter op de juiste plek staan. De letters in het midden mogen dan wel gehusseld zijn, je herkent het woord als geheel.

Woordbeeld. Wanneer je leest, dan ben je niet bezig met spellen, op de manier zoals wij lezen leren. Spellen is dus ook niet leren lezen. Spellen is een manier om woorden die je nog niet kent te ontcijferen. Maar lezen, dat doe je per woord, woorden ineens.

Een goede speller, ofwel iemand die foutloos kan schrijven, is niet iemand die de regels heel goed kent, of heel goed kan spellen. Het is iemand met heel veel woordbeelden. Regels of niet, je moet gewoon weten dat het sperziebonen zijn. Je moet het vaak genoeg gezien hebben om aan het beeld van het woord te wennen. Wanneer je nog niet (zeker genoeg) weet hoe het woord er uit ziet, twijfel je en ga je gokken.

Als je een nieuw woord een paar keer fout schrijft, of fout geschreven ziet, dan wen je aan het verkeerde woordbeeld, en zal je het foute woordbeeld reproduceren.

De beste manier om te wennen aan woordbeeld is veel lezen. Spellen wordt dan vanzelf beter, als je maar leert dat je aan om het woordbeeld gaat. Niet in je hoofd zachtjes opzeggen en luisteren naar de klanken in het woord en die vertalen naar letters volgens verschillende regels: gewoon zien en gewend raken aan woorden.

Er zijn theorieën dat om een goed woordbeeld op te bouwen, je het woord 10 keer juist moet hebben gezien. 10 keer voordat het beeld geautomatiseerd is. Als je een kind laat kiezen uit drie mogelijkheden om een woord te schrijven, dan verpest je de gewenning aan het woordbeeld. Als het kind nog niet precies weet hoe iets moet worden geschreven, en hij/zij schrijft het een paar keer fout, dan raakt het gewend aan het verkeerde woordbeeld. Als het kind niet expliciet instructie krijgt dat het om woordbeeld gaat, leert het op school om te luisteren naar het woord, naar de klanken, om dan volgens allerlei regels de juiste schrijfwijze te gokken, waarbij dan verkeerde woordbeelden aangeleerd worden. Przewalskipaard.

Spieken toestaan tijdens een dictee kan dus juist helpen om een beter woordbeeld te krijgen omdat je voorkomt dat een mogelijk verkeerd woordbeeld (gewenning aan het verkeerd geschrevene) ontstaat.

Een leuk spelletje om te oefenen met visuele woordbeelden is om een (eerst een niet te moeilijk) woord te nemen, en de schrijfwijze te visualiseren. Als je het jezelf voorstelt, de letters van het woord in een plaatje, dan kan je door oplezen het woord net zo makkelijk van voor naar achter spellen als achterstevoren. Dat kan alleen als je echt een plaatje voorstelt van het woord in je gedachten.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *